Extra commis­sie­ver­ga­dering i.v.m. Vast­stellen nieuwe Stik­stof­be­leids­regels


door Thea Potharst

6 december 2019

Voorzitter, afgelopen woensdag kregen hebben we al een bijdrage gedaan aan het debat over de stikstofaanpak. Toen waren de plannen van de minister en de provincies nog niet bekend, nu wel. De voorgestelde beleidsregels dragen niet bij aan een verandering van een systeem. Er is sprake van een ecologische crisis en dit vraagt ecologische oplossingen, geen economische.

Noodzaak stikstofdiscussie

De stikstofregels zijn opgesteld om de flora en fauna te beschermen. En kijkend naar die biodiversiteit dan blijkt dat De staat van de natuur in Drenthe * extreem zwaar lijdt aan een overdaad aan stikstof, oftewel overbemesting. Veel zwaarder dan de natuur in de meeste andere provincies”. Dit blijkt uit onderzoek door het RIVM en de Universiteit Wageningen in oktober jl.

Wat wij zien dat de bekendgemaakte plannen uitermate teleurstellend zijn. Onze gedeputeerden hebben ons de afgelopen tijd op de hoogte gesteld van het proces zoals het is verlopen. De insteek was, zo zei gedeputeerde Jumelet: natuurherstel + stikstofreductie+ houdbare vergunningen. Dit na het debacle van het Programma Aanpak Stikstof.

Houdbare vergunningen

En wat zien we in de slotzin van de Kamerbrief van 4 december: “
Over de bronmaatregelen die nodig zijn om de stikstofdepositie te laten dalen en de juridische houdbaarheid te borgen worden de komende tijd nadere afspraken gemaakt”. Dit terwijl het advies van het Europese Hof en de daarop gebaseerde uitspraken van de Raad van State heel helder zijn: ZOLANG ER EEN OVERBELASTE SITUATIE BESTAAT, MAG ER NIETS BIJ. Vragen aan het college:

  1. Klopt het dat er eerst een verbetering in de natuur geconstateerd moet worden voordat er stikstof bij mag komen, dat dus eerst onder kritische depositiewaarden van de beschermde habitats gekomen moet komen?
  2. Zijn deze verberteringen in Drenthe aangetoond, waar is dit en hoe werd dit vastgesteld?
  3. Hoe is het mogelijk dat er nu maatregelen worden afgekondigd die nog niet juridisch zijn getoetst. Dat is nu juist een van de uitgangspunten van dit college?
  4. Hoe stelt het college zich dat voor?
  5. Gaan we in de provincie Drenthe extra regels opleggen om onze natuur te beschermen? De generieke maatregelen lossen immers nog niets op voor de natuur.
  6. Leidt dit niet alsnog tot rechtsongelijkheid?
  7. Klopt het dat deze beleidsregels m.b.t. intern salderen NIET anders zijn dan de beleidsregels die in oktober zijn ingetrokken? Zo nee, wat is precies het verschil?
  8. Klopt het dat deze beleidsregels alleen maar gelden voor de NB vergunningen die vóór de PAS zijn uitgegeven?
  9. Hoe staat het er voor met de vergunningen die onder de PAS zijn uitgegeven?
  10. Klopt het in alle NB wetsvergunningen die onder de PAS zijn uitgegeven is opgenomen dat de ruimte van de vergunning binnen 2 jaar na het beginnen van de activiteit opgevuld moet worden en dat deze anders vervalt?
  11. Wat gaat de provincie doen met de NB vergunningen die onder de PAS zijn uitgegeven, wordt er op dit moment op gecontroleerd en/of gehandhaafd?
  12. Hoe kunnen de nieuwe beleidsregels leiden tot het gelijk blijven of reduceren van de stikstofuitstoot? Binnen de PAS was de ‘afroomfactor nog 50/50 immers..
  13. Als blijkt dat de uitstoot verhoogd wordt in Drenthe, betekent dit dat er in de gebiedsregels nog meer reductie gevraagd gaat worden van die boeren die geen ruimte meer hebben?
  14. En er wordt gesteld dat in de gebiedsregels mogelijk van het percentage 70-30% wordt afgeweken. Hoe wil GS dit gaan doen? Moeten gedupeerde boeren dan gecompenseerd worden? Waar wordt dit van betaald? Graag antwoorden van het college.

Natuurherstel

Als we natuur en biodiversiteit willen verbeteren, dan zullen de akkerbouw en dierhouderij drastisch moeten veranderen: minder dieren, minder uitstoot van schadelijke stoffen en minder gifgebruik. De afgekondigde maatregelen zijn te eenzijdig en volgens de Partij voor de Dieren alleen bedoeld om de vergunning in de bouw en infrastructuur mogelijk te maken.

Een pleister dus slechts, op een wat ons betreft nog steeds stinkende wond. Er staat in de afgekondigde maatregelen niets over de mate van natuurherstel of over de mate van stikstofreductie. Sterker nog, de stikstofreductie zal grotendeels uit de gebiedsregels gehaald moeten worden. Graag antwoorden van het college. En dan de belangrijkste inhoudelijke punten uit de afgekondigde maatregelen.

Intern salderen

Dit is in feite en mooi woord voor ‘het houden van meer dieren’. Ik hoef u niet te vertellen dat de Partij voor de Dieren het hiermee oneens is. Meer dieren in de veehouderij (ook pluimvee, schapen, geiten) leidt tot meer stikstof, fijnstof, methaan en C02 uitstoot dus dit is de verkeerde richting. Vijf vragen hierover aan de gedeputeerde:

Extern salderen.

Ook al gaat het extern salderen nog niet in voor de veehouderijen, toch staat al wel de loskoppeling van stikstof en fosfaatrechten erin. Daarover willen wij u een casus voorleggen die zeer plausibel is. Dat gaat over een boer die een vergunning heeft voor het houden van 300 koeien en daarvoor 3 stallen zegt te gaan bouwen (met een capaciteit van 100 koeien per stal) . Op dit moment heeft hij 2 stallen gebouwd waarin per stal 80 koeien staan (en hiervoor heeft hij fosfaatrechten gekocht). In de oude beleidsregels (dus van 8 oktober jl.) goldt voor deze boer dat hij onder deze vergunning voor extern salderen de stikstofrechten van 160 koeien ( - 30%) kon verkopen. Er bleven dan geen fosfaatrechten over. In de nieuwe regels gaat het over 200 koeien (-30%) en de fosfaatrechten blijven nog over. Dat betekent nogal wat voor die boer in stikstofrechten én in fosfaatrechten! !

Maar wat betekent dit voor de natuur? Een toename van de stikstof en dus een verslechtering! De Partij voor de Dieren heeft daarom de volgende vragen aan het college:

  1. Hoe kunnen de nieuwe beleidsregels leiden tot het gelijk blijven of reduceren van de stikstofuitstoot? Binnen de PAS was de ‘afroomfactor nog 50/50 immers.
  2. Als blijkt dat de uitstoot verhoogd wordt in Drenthe, betekent dit dat er in de gebiedsregels nog meer reductie gevraagd gaat worden van die boeren die geen ruimte meer hebben?
  3. En er wordt gesteld dat in de gebiedsregels mogelijk van het percentage 70-30% wordt afgeweken/ Hoe wil GS dit gaan doen? Moeten gedupeerde boeren dan gecompenseerd worden? Waar wordt dit van betaald?

Betrekken maatschappelijke partners

Tot slot voorzitter, over het proces. Het college wil ons doen geloven dat er in gezamenlijkheid is gesproken met alle maatschappelijke partners. Wij vragen het college:

  • Is er in gezamenlijkheid is overlegd en als dit niet is gebeurd waarom niet?
  • Welke maatschappelijke partners zijn betrokken in dit proces en waarom is voor deze organisaties gekozen?
  • Heeft GS het idee dat met deze gekozen gesprekspartners alle belanghebbenden gehoord zijn?
  • Hoe gaat dit overleg verder, wat staat er bijvoorbeeld aanstaande maandag op het programma?